Konferencja poświęcona była wykorzystywaniu przez Federację Rosyjską narracji o rzekomej obronie „tradycyjnych wartości” jako instrumentu oddziaływania politycznego, informacyjnego i kognitywnego na społeczeństwa państw europejskich.
Jednym z istotnych wątków dyskusji była rola Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w budowaniu ideologicznego uzasadnienia dla polityki Kremla i wojny przeciwko Ukrainie. O procesie podporządkowywania rosyjskiego prawosławia polityce państwa mówił Sergiej Czapnin, były pracownik Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, który opuścił Rosję po konflikcie z jej władzami i hierarchią cerkiewną.
Lech Wojciechowski przedstawił prezentację zatytułowaną „Kremlowskie kłamstwa i lewicowe utopie w sojuszu przeciwko prawicy”. Jej głównym tematem był mechanizm wykorzystywania przez rosyjskie operacje wpływu narracji kierowanych do różnych, często znajdujących się po przeciwnych stronach politycznego sporu grup odbiorców.
Rosyjskie działania kognitywne nie ograniczają się bowiem do środowisk podatnych na narrację przedstawiającą Federację Rosyjską jako obrońcę konserwatyzmu i tradycyjnych wartości. Kreml wykorzystuje również narracje znajdujące odbiorców w części środowisk lewicowych i liberalnych. Ich wspólnym mianownikiem może być osłabianie zaufania do instytucji państwa, pogłębianie istniejących podziałów społecznych i politycznych oraz wzmacnianie przekazów odpowiadających strategicznym interesom Federacji Rosyjskiej.
W prezentacji wskazano m.in. na narracje dotyczące ochrony polskiej granicy przed zorganizowanym przerzutem migrantów, przedstawiania polskiego patriotyzmu jako przejawu ekstremizmu, obrony Pawła Rubcowa jako niezależnego dziennikarza oraz rosyjskiego zaangażowania w kataloński separatyzm.
Dyskusja pokazała, że przeciwdziałanie rosyjskim operacjom wpływu wymaga spojrzenia wykraczającego poza klasycznie rozumianą dezinformację i weryfikację pojedynczych fałszywych informacji. Kluczowe staje się rozpoznawanie całych narracji, sposobów ich dystrybucji, grup docelowych oraz celów politycznych i społecznych, którym mają służyć.
Frontline Foundation konsekwentnie wskazuje na bezpieczeństwo informacyjne i odporność kognitywną społeczeństwa jako istotne elementy współczesnego bezpieczeństwa państwa.
Dziękujemy organizatorom z EKR – Mariuszowi Kamińskiemu, Tomaszowi Szatkowskiemu i Rihardsowi Kolsowi – za współpracę przy organizacji konferencji oraz wszystkim uczestnikom za udział i merytoryczną dyskusję.
Mamy nadzieję, że wydarzenia poświęcone identyfikowaniu i przeciwdziałaniu operacjom wpływu wymierzonym w europejskie demokracje na stałe wpiszą się w kalendarz debat odbywających się w Brukseli.
